ಗ್ರಾಮ

Contributed byShrividya Rao|Vijaya Karnataka

ಭಾರತದ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮಗಳು ದೇಶದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ಕೇವಲ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲ, ದೇಶದ ಭದ್ರತೆಯ ಮೊದಲ ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಲುಗಳಾಗಿವೆ. ಹಿಮಾಲಯದಂತಹ ಕಠಿಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಈ ಗ್ರಾಮಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ವಿಶೇಷ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಲಾಂಗ್ವಾ, ಮೇಘಾಲಯದ ಡಾವ್ಕಿ, ಲಡಾಖ್‌ನ ಟರ್ಟುಕ್‌ನಂತಹ ಗ್ರಾಮಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶೇಷತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವು ದೇಶದ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ.

border villages unique technologies and cultural specificities
ಗಡಿ ಗ್ರಾಮಗಳು ದೇಶದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ಕೇವಲ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ದೇಶದ ಭದ್ರತೆಯ ಮೊದಲ ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಲು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಗ್ರಾಮಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ 6,800 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗೂ ಅಧಿಕ ವೆಚ್ಚದ 'ವೈಬ್ರೆಂಟ್ ವಿಲೇಜ್‌ ಪೋ›ಗ್ರಾಂ' ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ರಸ್ತೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮಗಳ ನಿವಾಸಿಗಳು ಗಡಿಯಲ್ಲಿನ ಅಸಹಜ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡುವ ಮೊದಲ ಮಾಹಿತಿದಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಹಿಮಾಲಯದಂತಹ ಕಠಿಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಈ ಗ್ರಾಮಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಲಾಂಗ್ವಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಗಡಿ ಹಾದು ಹೋಗಿರುವುದು ಒಂದು ವಿಶೇಷ. ಮೇಘಾಲಯದ ಡಾವ್ಕಿ ಗ್ರಾಮದ ಉಮ…ಂಗೋಟ್‌ ನದಿಯ ಒಂದು ದಡ ಭಾರತದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ದಡ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಲಡಾಖ್‌ನ ಟರ್ಟುಕ್‌ ಗ್ರಾಮವು 1971ರವರೆಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಶದಲ್ಲಿತ್ತು. ಇನ್ನು, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಮತ್ತು ನೆದರ್ಲೆಂಡ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ಬಾರ್ಲೆ-ಹರ್ಟಾಗ್‌ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಲೆ-ನಸ್ಸೌ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಗಡಿಯು ಮನೆಗಳು, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಹಾದು ಹೋಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಡೆರ್ಬಿ ಲೈನ್‌ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ಒಪೆರಾ ಹೌಸ್ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. ಸೈಪ್ರಸ್‌ನ ಪೈಲಾ ಗ್ರಾಮ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಫರ್ ವಲಯದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿಶ್ ಸೈಪ್ರಿಯೋಟ್‌ಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ ನಡುವಿನ ಕೊನ್‌ಸ್ಟಾನ್ಸ್‌ ನಗರಗಳ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಬೀದಿ ಅಥವಾ ಬೇಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದೆ.

ಗಡಿ ಗ್ರಾಮಗಳು ಕೇವಲ ದೇಶದ ಮೂಲೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲ. ಅವು ದೇಶದ ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಗ್ರಾಮಗಳ ನಿವಾಸಿಗಳು ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅಸಹಜ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡುವ ಮೊದಲ ಮಾಹಿತಿದಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಭದ್ರತಾ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ಸೇನೆ ಅಥವಾ ಗಡಿ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮಗಳು ಹಿಮಾಲಯದಂತಹ ಕಠಿಣ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಆದರೂ, ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ಸವಾಲಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುವುದರಿಂದ ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದುರ್ಗಮ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಕಾಡುಗಳು ಅಥವಾ ಮರುಭೂಮಿಗಳಂತಹ ಒಂಟಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಗಡಿ ಗ್ರಾಮಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸುಮಾರು 6,800 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗೂ ಅಧಿಕ ವೆಚ್ಚದ 'ವೈಬ್ರೆಂಟ್ ವಿಲೇಜ್‌ ಪೋ›ಗ್ರಾಂ' ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಗಡಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಇದು ವಲಸೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೆ ಭಾರತದ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ದೇಶದ ಕೊನೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಬದಲಿಸಿದೆ. ಈ ಹಳ್ಳಿಗಳು ದೇಶದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಮಗಳಾದ್ದರಿಂದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಗ್ರಾಮಗಳು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಲಾಂಗ್ವಾ ಗ್ರಾಮದ ವಿಶೇಷತೆ ಏನೆಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿನ ಗ್ರಾಮದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನ ಮನೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲೇ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ದೇಶಗಳ ಗಡಿರೇಖೆ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಪೌರತ್ವದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿವೆ.

ಮೇಘಾಲಯದ ಡಾವ್ಕಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿನ ಉಮ…ಂಗೋಟ್‌ ನದಿಯ ಸ್ಫಟಿಕದಂತಹ ತಿಳಿನೀರು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ. ಈ ನದಿಯ ಒಂದು ದಡ ಭಾರತದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ದಡ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿದೆ.

ಲಡಾಖ್‌ನ ಟರ್ಟುಕ್‌ ಗ್ರಾಮವು 1971ರವರೆಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಶದಲ್ಲಿತ್ತು. ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಇದು ಭಾರತದ ಭಾಗವಾಯಿತು. 2010ರವರೆಗೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಈಗ ಇದು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾಣವಾಗಿದೆ.

ಇನ್ನು, ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣ ಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಬಾರ್ಲೆ-ಹರ್ಟಾಗ್‌ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಲೆ-ನಸ್ಸೌ (ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಮತ್ತು ನೆದರ್ಲೆಂಡ್‌) ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಗಡಿಯು ಮನೆಗಳು, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬೀದಿಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆಮನೆ ಒಂದು ದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಮಲಗುವ ಕೋಣೆ ಇನ್ನೊಂದು ದೇಶದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.

ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಡೆರ್ಬಿ ಲೈನ್‌ (ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ) ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ಒಪೆರಾ ಹೌಸ್ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಗಡಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. ಓದುಗರು ಪುಸ್ತಕ ಪಡೆಯಲು ಅಮೆರಿಕದಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಕೆನಡಾದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಓದಬಹುದು.

ಸೈಪ್ರಸ್‌ನ ಪೈಲಾ (ಸೈಪ್ರಸ್) ಗ್ರಾಮ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಫರ್ ವಲಯದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ಸೈಪ್ರಿಯೋಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿಶ್ ಸೈಪ್ರಿಯೋಟ್‌ಗಳು ಯಾವುದೇ ಗೋಡೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ವಾಸಿಸುವ ಏಕೈಕ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.

ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ ನಡುವಿನ ಕೊನ್‌ಸ್ಟಾನ್ಸ್‌ (ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್) ನಗರಗಳ ನಡುವೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಬೀದಿ ಅಥವಾ ಸಾಧಾರಣ ಕಲೆಯ ಬೇಲಿ ಮಾತ್ರ ಗಡಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ತಮ್ಮ ದೀಪಗಳನ್ನು ಉರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದು ತಟಸ್ಥ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಭಾಗವೆಂದು ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸಿ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದಿದ್ದರು.