ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬವು ನಮಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಪಂಚಭೂತಗಳ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸದಿದ್ದರೆ ಮಾನವನ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸದೆ, ಇತರ ಜೀವಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಬಾಳಲು ಯುಗಾದಿ ಸಂದೇಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧಗಳು ನಿಂತು, ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸಲಿ ಎಂದು ಆಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಸುಖವಾಗಿ ಬಾಳಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸಲಾಗಿದೆ.
ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತು ಮಾನವನ ಅತಿಯಾಸೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿನಾಶವನ್ನು ಕುರಿತು ಚಿಂತಕ ಡಾ. ಎನ್.ಎಂ. ಗಿರಿಜಾಪತಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಂಚಭೂತಗಳಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಮಾನವನ ಉಳಿವು ಅಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಕೇವಲ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಆರಂಭವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡುವ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ಯುಗಾದಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ, ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ನಿಜವಾದ ದಾರ್ಶನಿಕ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಾನವನ ಅತಿಯಾಸೆಯಿಂದ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಹಾನಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯುದ್ಧಗಳು, ಪರಿಸರ ನಾಶ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಮಾನವನ ಅವನತಿ ಕಟ್ಟಿಟ್ಟ ಬುತ್ತಿ ಎಂದು ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಇತರ ಜೀವಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಬಾಳುವಂತೆ ಅವರು ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಯುಗಾದಿ ಎಂದರೆ ಯುಗದ ಆದಿ. ಇಲ್ಲಿ 'ಯುಗ' ಎಂದರೆ ಕಾಲ, ನೊಗ ಅಥವಾ ಜೋಡಿ ಎಂದೆಲ್ಲ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸಂಘರ್ಷ, ಸ್ಫೋಟ ತತ್ವದ ಸಮೀಕರಣಗಳಿಂದ ವಿಶ್ವ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಆದರೆ, ಜನಪದರು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸೃಷ್ಟಿ ಎನ್ನುವುದು ದೇವರ ಕೈಚಳಕ ಮತ್ತು ದಿವ್ಯತ್ವದ ಸಂಗಮ. ಯುಗಾದಿ ಎಂದರೆ ಯುಗದ ಆರಂಭದ ದಿನ. ಈ ದಿನದಂದೇ ಯುಗಕರ್ತ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಚೈತ್ರಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಮೊದಲ ದಿನದ ಸೂರ್ಯೋದಯದಂದು ಪ್ರಜಾಪತಿಯು ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಅಂದಿನಿಂದಲೇ ಕಾಲಗಣನೆ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ವಿವಿಧ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಆದೇಶ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಹೊಸ ವರ್ಷ ಪಾಡ್ಯದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಒಟ್ಟು ಕಾಲವನ್ನು ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಸಂವತ್ಸರ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪದ್ಧತಿಯಂತೆ ಚೈತ್ರದ ಪಾಡ್ಯಮಿ ಯುಗಾದಿಯಾದರೆ, ಸೌರಮಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಚೈತ್ರ ವಿಷುವತ್ (ಸಂಕ್ರಮಣ) ಮೊದಲ ದಿನವಾಗುತ್ತದೆ.ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ನಿಜವಾದ ದಾರ್ಶನಿಕ. ಋತುಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಅನುಭವಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನಾನುಭವವನ್ನು ಹದಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಜಗತ್ತಿನ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು, ದಾರ್ಶನಿಕರು, ಸಂತರು, ಋಷಿಮುನಿಗಳು, ಕವಿಗಳು, ಪಂಡಿತರು - ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಜ್ಞಾನಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ದೈವ, ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಆರಾಧನೆಗಳೇ ಈಶ್ವರ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಗುಣ, ನಿರ್ಗುಣ, ಆತ್ಮ, ಅನಾತ್ಮ ಮುಂತಾದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಕೃತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಕೂಡ ಇತರ ಜೀವಿಗಳಂತೆಯೇ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಆದರೆ, ಕಾಲದಿಂದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅತಿ ಬುದ್ಧಿವಂತನಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಮನುಷ್ಯ ಸಂಕುಲ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ನಾಶವನ್ನೇ. ನಿರಂತರ ವಿನಾಶದ ಕಡೆಗೇ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ತನ್ನ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಗೆದು, ಕಾಡು ಮೇಡುಗಳನ್ನು ಬರಿದು ಮಾಡಿ, ವನ್ಯ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ವಿನಾಶದ ಅಂಚಿಗೆ ತಳ್ಳಿದ್ದಾನೆ. ನದಿಗಳ ದಿಕ್ಕು ತಪ್ಪಿಸಿ, ಹಳ್ಳ, ಕೊಳ್ಳ, ಕೆರೆ, ಭಾವಿಗಳನ್ನು ಬತ್ತಿಸಿ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳನ್ನು, ಎತ್ತರದ ಸೌಧಗಳನ್ನು, ವಿಶಾಲವಾದ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಸಮುದ್ರ, ಸಾಗರಗಳ ಮೇಲೂ ತನ್ನ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಇಂತಹ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಆಕ್ರಮಣಗಳು, ವಿನಾಶದ ಅರಿವಿಲ್ಲದ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ನಾಗಾಲೋಟ ನಮ್ಮ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ನಾಯಕರ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧಗಳು ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ತಲ್ಲಣಗೊಳಿಸಿವೆ.
'ಜಗತ್ತನ್ನೇ ವಿನಾಶಗೊಳಿಸುವ ಭಾರೀ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ, ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು, ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲೆಂದು ಹೇಳಿದವರಾರು?' ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಧರ್ಮಗಳು ಜೀವ ರಕ್ಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬೋಧಿಸುತ್ತವೆಯೇ ಹೊರತು, ಜೀವಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಿಸುವ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ. ಜಗತ್ತನ್ನು ಬಾಳಿಸಿ, ಸಂಭಾಳಿಸಿ, ಸಂಯಮದಿಂದ ಬಾಳಿದರೆ ಸಂತೋಷ ಕಾಣಬಹುದು ಎಂದು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದ ಸಂತನಂತೆ ಯುಗಾದಿ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ರಮ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ, ಹೂವುಗಳಲ್ಲಿ, ದುಂಬಿಗಳ ಝೇಂಕಾರದಲ್ಲಿ, ಕೋಗಿಲೆಗಳ ಕೊರಳಿನಲ್ಲಿ, ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕಲರವಗಳಲ್ಲಿ ಯುಗಾದಿಯ ಸಂತನ ಸುಬೋಧೆಗಳು ನಮಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿವೆ. ನೀವೂ ಬಾಳಿ, ಇತರರನ್ನು, ಇತರ ಜೀವಿ ಜಗತ್ತನ್ನು ಬಾಳಲು ಬಿಡಿ. ಈ ಜಗತ್ತು ನೀನು ಬದುಕಿ ಬಾಳಬೇಕಾದ ತಾಣ. ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ವಿಕೃತಿಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಈಗಲಾದರೂ, ಇನ್ನಾದರೂ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಮುಂದಾಗು ಎಂದು ಯುಗಾದಿ ನಮಗೆ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ನಾಟುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ.
ವರ್ಷದುದ್ದಕ್ಕೂ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಸವಾಲುಗಳು, ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಮರ, ಯುಕ್ರೇನ್-ರಷ್ಯಾ ಕದನಗಳು ಜೀವ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಬಲ್ಲವು. ಈ ಯುದ್ಧಗಳು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳಲಿ. ಯುದ್ಧಗಳು ಎಂದೆಂದಿಗೂ, ಯಾವ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಮರುಕಳಿಸದೇ ಇರಲಿ. ವಿಶ್ವದ ಜನತೆ 'ವಸುಧೈವ ಕುಟುಂಬಕಂ' (The world is one family), 'ಏಕಂ ಸತ್ ವಿಪ್ರ ಬಹುಧಾವದಂತಿ' (Truth is one, but the wise call it by many names) ಎಂಬ ಧರ್ಮ, ದೈವಗಳಲ್ಲಿನ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮನಗಂಡು ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಬಾಳುವಂತಾಗಲಿ. 'ಸರ್ವೇಜನಾಃ ಸುಖಿನೋ ಭವಂತು' (May all people be happy), 'ಲೋಕೋ ಸಮಸ್ತಾ ಸುಖಿನೋ ಭವಂತು' (May the whole world be happy) ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕಿದೆ.