ಸ್ಮಾಲ್

Contributed by: Shrividya Rao|Vijaya Karnataka•

ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ನಾಸಾ ಅಪಘಾತಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಿರಿ. ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾಹಿತಿಗಳು ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ.

small class accident and establishment of environmental justice in india
ಅಮೆರಿಕಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ನಾಸಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಗಂಭೀರ ಅಪಘಾತಗಳನ್ನು 'ಕ್ಲಾಸ್ ಎ ಮಿಶ್ಯಾಪ್' ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಲಕರಣೆಗಳಿಗೆ 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಿಂತ (ಸುಮಾರು 20 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗೂ ಹೆಚ್ಚು) ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾನಿಯಾದರೆ ಅಥವಾ ಮಿಲಿಟರಿ ವಿಮಾನ ಅಥವಾ ನಾಸಾದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾದರೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳ ತನಿಖೆಗೆ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ತಂಡವನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಮರುಕಳಿಸದಂತೆ ತಡೆಯುವುದಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲು 2010ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣ (NGT) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಪರಿಸರ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದವರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಕೆಲಸ. ಭಾರತವು ಇಂತಹ ವಿಶೇಷ ಪರಿಸರ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶ್ವದ ಮೂರನೇ ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ದೇಶದ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಸಮುದ್ರದೊಳಗೆ 200 ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲುಗಳವರೆಗೆ (ಸುಮಾರು 370 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌) ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವ ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ (EEZ) ದಲ್ಲಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ಆಯಾ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕು ಇರುತ್ತದೆ. ಭಾರತವು ಸುಮಾರು 2.37 ಮಿಲಿಯನ್ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾದ ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ, ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ನಾಸಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ನಷ್ಟಗಳನ್ನು 'ಕ್ಲಾಸ್ ಎ ಮಿಶ್ಯಾಪ್' ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಅಪಘಾತವನ್ನು ಈ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಬೇಕಾದರೆ, ಅದರಿಂದ ಉಂಟಾದ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಲಕರಣೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಹಾನಿ 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ (ಅಂದಾಜು 20 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು) ಹೆಚ್ಚಿರಬೇಕು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಮಿಲಿಟರಿ ವಿಮಾನ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾದರೂ ಅದನ್ನು 'ಕ್ಲಾಸ್ ಎ' ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಗಂಭೀರ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆದಾಗ, ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುರಕ್ಷತಾ ತನಿಖಾ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಂಡಳಿಯ ಮುಖ್ಯ ಕೆಲಸವೆಂದರೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ತಪ್ಪುಗಳು ಮತ್ತೆ ನಡೆಯದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ನಾಸಾ ಕೂಡ ತನ್ನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಹಾನಿಯ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಈ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಉಡಾವಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿರುವಾಗ ನಾಸಾದ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾದರೆ, ಅದನ್ನು 'ಕ್ಲಾಸ್ ಎ ಮಿಶ್ಯಾಪ್' ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಾಸಾ ಅತ್ಯಂತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲು, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣ (NGT) ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು 2010ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 18ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣ ಕಾಯಿದೆ 2010ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನು ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪರಿಸರದಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ವಿಶೇಷ ಪರಿಸರ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೂರನೇ ದೇಶ ಭಾರತವಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶಗಳು ಈ ಹಿಂದೆ ಇಂತಹ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದವು. ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಆರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಲು NGT ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗುವಂತಹ ವಿಷಯಗಳು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ, ಯಾರೂ ದೂರು ನೀಡದಿದ್ದರೂ ಸಹ, NGT ಸ್ವತಃ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ. ಪರಿಸರ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಕಂಪನಿಗಳು ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಭಾರಿ ಮೊತ್ತದ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವ ಮತ್ತು ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ನ್ಯಾಯದ ತತ್ವಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಆದೇಶಗಳು ಕಾನೂನು ಬದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಅಥವಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ನಿವೃತ್ತ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಇದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ (EEZ) ಎಂದರೆ ಒಂದು ದೇಶದ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಸಮುದ್ರದೊಳಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೂರದವರೆಗೆ ಆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಇರುವ ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕುಗಳಿರುವ ಪ್ರದೇಶ. 1982ರ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮುದ್ರ ಕಾನೂನು ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕರಾವಳಿಯ ಮೂಲ ರೇಖೆಯಿಂದ ಸಮುದ್ರದೊಳಗೆ ಗರಿಷ್ಠ 200 ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲುಗಳವರೆಗೆ (ಅಂದಾಜು 370 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌) ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಖನಿಜಗಳು, ತೈಲ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಂತ ಮತ್ತು ನಿರ್ಜೀವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕು ಆಯಾ ದೇಶಕ್ಕೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳು, ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಕೂಡ ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಲು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ. ಈ ವಲಯವು ಕರಾವಳಿ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಇತರ ದೇಶಗಳ ಹಡಗುಗಳು ಸಂಚರಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿಮಾನಗಳು ಹಾರಾಟ ನಡೆಸಲು ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ಬೇರೆ ದೇಶಗಳು ಈ ವಲಯದ ಸಮುದ್ರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಬಲ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಭಾರತವು ಸುಮಾರು 2.37 ಮಿಲಿಯನ್ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾದ ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ, ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.

ಓದಲೇ ಬೇಕಾದ ಸುದ್ದಿ