ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿಕರ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮಹತ್ವ
-----
ಡಾ. ದೇವೇಂದ್ರಕೀರ್ತಿ ಭಟ್ಟಾರಕ ಪಟ್ಟಾಚಾರ್ಯವರ್ಯ ಸ್ವಾಮೀಜಿ
ಅತಿಶಯ ಶ್ರೀಕ್ಷೇತ್ರ ಹೊಂಬುಜ (ಶಿವಮೊಗ್ಗ)
-------
ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿಕರ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಇದು ಜೈನ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಜೀವಿಯೂ ತನ್ನ ಕರ್ಮಗಳ ಸ್ವತಃ ಕರ್ತೃ ಮತ್ತು ಅದೇ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಭೋಕ್ತ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಕಾಣುವ ಸುಖ-ದುಃಖ, ಲಾಭ-ನಷ್ಟ, ಉನ್ನತ-ಅಧಮ ಸ್ಥಿತಿ, ಜನನ-ಮರಣ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಜೀವಿಯ ಸ್ವಂತ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲಗಳಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಯಾವುದೇ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ದೇವರು ಅಥವಾ ಹೊರಗಿನ ಶಕ್ತಿ ಕರ್ಮಫಲ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲಎಂದು ಜೈನ ಧರ್ಮ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕರ್ಮದ ನಿಯಮವೇ ಸ್ವತಃ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಜೈನ ಆಗಮಗಳಲ್ಲಿಅನಾದಿ ಕಾಲದಿಂದ ಜೀವ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳ ಸಂಬಂಧ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೀವನು ಮನಸ್ಸು, ವಚನ ಮತ್ತು ಕಾಯಕದ ಮೂಲಕ ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಕರ್ಮಗಳ ಆಸ್ರವವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಜಾಗೃತಿಯಿಂದ, ವಿವೇಕದಿಂದ ಮತ್ತು ಸಂಯಮದಿಂದ ಮಾಡುವಂತೆ ಉಪದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.
ತತ್ತ್ವಾರ್ಥ ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿಮತ್ತೊಂದು ಸೂತ್ರ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ ‘ಕಾಯ ವಾಜ್ಞಾನಃ ಕರ್ಮಯೋಗಃ’ (ತತ್ತಾ ್ವರ್ಥ ಸೂತ್ರ 6-1) ಅಂದರೆ ಮನಸ್ಸು, ಮಾತು ಮತ್ತು ದೇಹದ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕರ್ಮಗಳ ಆಸ್ರವವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿಮನಸ್ಸಿನ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ವಾಣಿಯ ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ನಡೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ತತ್ತ್ವಾರ್ಥ ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿಹೀಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ ‘ಶುಭಃ ಪುಣ್ಯಸ್ಯಾ ಶುಭಃ ಪಾಪಸ್ಯ’ (ತತ್ತ್ವಾರ್ಥ ಸೂತ್ರ 6-3) ಅಂದರೆ ಶುಭ ಭಾವಗಳಿಂದ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಶುಭ ಭಾವಗಳಿಂದ ಪಾಪಕರ್ಮ ಬಿಗಿಯುತ್ತದೆ. ದಯೆ, ಕರುಣೆ, ಸೇವೆ, ವಿನಯ, ಸಂಯಮ ಮತ್ತು ಪರೋಪಕಾರದಂತಹ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಾವನೆಗಳು ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಕ್ರೋಧ, ಮಾನ, ಮಾಯೆ, ಲೋಭ, ಹಿಂಸೆ, ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷದಂತಹ ಅಶುಭ ಭಾವಗಳು ಪಾಪಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.
ಎಂಟು ವಿಧದ ಕರ್ಮಗಳು
ಜೈನ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿಎಂಟು ಪ್ರಮುಖ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ
1. ಜ್ಞಾನಾವರಣ ಕರ್ಮ : ಈ ಕರ್ಮವು ಆತ್ಮನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಜೀವನು ಸತ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
2. ದರ್ಶನಾವರಣ ಕರ್ಮ: ಈ ಕರ್ಮವು ಸರಿಯಾದ ದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
3. ಮೋಹನೀಯ ಕರ್ಮ: ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಬಲವಾದ ಕರ್ಮವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಜೀವನಲ್ಲಿರಾಗ-ದ್ವೇಷ, ಮೋಹ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
4. ಅಂತರಾಯ ಕರ್ಮ: ಈ ಕರ್ಮವು ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿಅಡ್ಡಿಯನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
5. ವೇದನೀಯ ಕರ್ಮ: ಇದು ಸುಖ ಮತ್ತು ದುಃಖದ ಅನುಭವವನ್ನು ಕೊಡಿಸುವ ಕರ್ಮವಾಗಿದೆ.
6. ಆಯು ಕರ್ಮ: ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಕರ್ಮ.
7. ನಾಮ ಕರ್ಮ: ದೇಹದ ರೂಪ, ಸ್ವರೂಪ, ಶರೀರದ ರಚನೆ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಕರ್ಮ.
8. ಗೋತ್ರ ಕರ್ಮ: ಉನ್ನತ ಅಥವಾ ಅಧಮ ಕುಲ ಮತ್ತು ಮಾನ-ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಕರ್ಮ.
ಈ ಕರ್ಮಗಳ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಜೀವನು ಜನನ-ಮರಣದ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿಅಲೆದಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಜೀವನು ತಪಸ್ಸು, ಸಂಯಮ, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಚಿಂತನೆಯ ಮೂಲಕ ಈ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಕ್ಷಯಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿ ಮೋಕ್ಷದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಕ್ರೋಧ, ಮಾನ, ಮಾಯೆ ಮತ್ತು ಲೋಭ:
ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಕಷಾಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕ್ರೋಧ, ಮಾನ, ಮಾಯೆ, ಲೋಭ ಈ ನಾಲ್ಕು ಕಷಾಯಗಳು ಕರ್ಮಬಂಧನದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಶಾಂತಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ, ಮಾನದಿಂದ ಅಹಂಕಾರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಮಾಯೆಯಿಂದ ಕಪಟ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲೋಭದಿಂದ ತೃಷ್ಣ ಎಂದಿಗೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜೈನಾಚಾರ್ಯರು ಈ ಕಷಾಯಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲು ಉಪದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿಜಾಗೃತಿ:
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು, ಮಾತು ಮತ್ತು ದೇಹದ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸದಾ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದಿರಬೇಕು.
* ಯಾರಿಗೂ ನೋವು ಕೊಡಬಾರದು.
* ಅಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.
* ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ವಿನಯವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
* ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ದೂರ ಇರಬೇಕು.
* ಲೋಭ ಮತ್ತು ಮೋಹವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು.
* ಇತರರ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಬಾರದು.
* ದಯೆ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸೇವಾಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು.
ಮಾನವನು ಶುಭಭಾವಗಳಿಂದ ಬದುಕಿದಾಗ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವು ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೋಕ್ಷದ ಮಾರ್ಗ:
ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪರಮ ಗುರಿ ಮೋಕ್ಷವಾಗಿದೆ. ಮೋಕ್ಷವೆಂದರೆ ಆತ್ಮವು ಎಲ್ಲಾಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಅನಂತ ಜ್ಞಾನ, ಅನಂತ ದರ್ಶನ, ಅನಂತ ಸುಖ ಮತ್ತು ಅನಂತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುವ ಸ್ಥಿತಿ.
ಭಗವಾನ್ ಮಹಾವೀರ ಸೇರಿದಂತೆ ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ತೀರ್ಥಂಕರರು ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಸಿದ್ಧಪುರುಷರು ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕ್ಷಯಗೊಳಿಸಿ ಸಿದ್ಧತ್ವ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಜೈನ ಧರ್ಮವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಜೀವಿಯೂ ತನ್ನ ಜೀವನದ ನಿರ್ಮಾತೃ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ನಾಶ ಮಾಡಲಾರರು. ನಾವು ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲವನ್ನು ನಾವೇ ಅನುಭವಿಸಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ಜೈನ ಧರ್ಮವು ಆತ್ಮಜಾಗೃತಿ, ಸಂಯಮ, ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಕರ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು, ಮಾತು ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರವಾಗಿಡಲು ಹಾಗೂ ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿಯ ಮೂಲಕ ಮೋಕ್ಷ ಮಾರ್ಗದತ್ತ ಸಾಗಲು ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
