ಶಿಲ್ಪ ಸ್ವಾರಸ್ಯ (ಕಾಲಂ)

Contributed by: Shridevi Ambekallu|Vijaya Karnataka•
bali peetha the supreme architectural significance in hindu temples
ಬಲಿ ಪೀಠ

--
ಶಂಕರ ಅಜ್ಜಂಪುರ

----

ಬಲಿ ಪೀಠವು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳ ಪ್ರಮುಖಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಧಾನ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಧ್ವಜಸ್ತಂಭ (ಧ್ವಜದ ಕಂಬ) ಮತ್ತು ಮಂಟಪ (ಮುಖ್ಯ ಸಭಾಂಗಣ)ಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ದೇವಾಲಯ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿಎರಡೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಬಲಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನೈವೇದ್ಯ ಅಥವಾ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬಲಿಯಲ್ಲಿಅಕ್ಕಿ, ಹೂಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಪವಿತ್ರ ವಸ್ತುಗಳಿರಬಹುದು. ಇವು ದೇವರ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಎಲ್ಲಾಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಎಲ್ಲಾಜೀವಿಗಳಲ್ಲೂದೈವತ್ವವಿದೆ ಎಂಬ ತತ್ತ$್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಬಲಿ ಪೀಠವು ದೇವಾಲಯದ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿವಿನಮ್ರತೆ, ಕೃತಜ್ಞತೆ ಮತ್ತು ಸರ್ವಜೀವಿ ಸೌಹಾರ್ದತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇವತೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸರ್ವ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಯೂ ದೈವಿಕತೆ ನೆಲೆಸಿದೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.ಇವು ಚತುರಸ್ರ, ವೃತ್ತಾಕಾರ, ಆಯತಾಕಾರ ಅಥವಾ ಅಷ್ಟಭುಜಾಕಾರದ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರುರಿಂದ ಆರು ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿತಲೆಕೆಳಗಿನ ಕಮಲಾಕಾರದ ವಿನ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಬಲಿಯನ್ನು ಇಡುವ ಸಮತಲ ವೃತ್ತಾಕಾರ ಮೇಲ್ಮೈ ಇರುತ್ತದೆ.

ಚಾಲುಕ್ಯ ಹಾಗೂ ಹೊಯ್ಸಳ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿಇವು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಬಲಿಪೀಠ ನಿರ್ಮಾಣ ಪದ್ಧತಿಯು ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿಆರಂಭವಾದದ್ದು. ಹಂಪಿಯ ಕೃಷ್ಣ ದೇವಾಲಯದ ಬಲಿಪೀಠವು ವಿಜಯನಗರ ಶೈಲಿಯ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಸುಂದರ ಉದಾಹರಣೆ.

ಓದಲೇ ಬೇಕಾದ ಸುದ್ದಿ