ಋತುಸ್ರಾವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಲು ನೋವು: ಕಾರಣಗಳು, ಪರಿಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು

Vijaya Karnataka

ಋತುಸ್ರಾವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಲು ನೋವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದು ದೇಹದ ಜೈವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರೊಸ್ಟಾ'ಗ್ಲಾಂಡಿನ್'ಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ, ಸಯಾ'ಟಿ'ಕ್' ನರದ ಕಿರಿಕಿರಿ, ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ನೀರು ನಿಲ್ಲುವಿಕೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಬಿಸಿ/ತಣ್ಣನೆಯ ಶಾಖ, ಲಘು ವ್ಯಾಯಾಮ, ಸರಿಯಾದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಮಸಾಜ್ ನೋವು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ತೀವ್ರವಾದ ನೋವು ಕಂಡುಬಂದರೆ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.

menstrual developments leg pain and their remedies
ಋતુಸ್ರಾವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನೋವು ಕೇವಲ ಮಾನಸಿಕವಲ್ಲ. ಇದು ದೇಹದ ಆಳವಾದ ಜೈವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಾದ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳು, ರಕ್ತ ಸಂಚಾರ ಮತ್ತು ನರಮಂಡಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಋತುಸ್ರಾವದ ನೋವು (primary dysmenorrhea ) ಗರ್ಭಕೋಶದಿಂದ ಪ್ರೊಸ್ಟಾ’ಗ್ಲಾಂಡಿನ್’ಗಳ ( prostaglandins ) ಅತಿಯಾದ ಸ್ರಾವದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಗರ್ಭಕೋಶ ಸಂಕೋಚನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ, ರಕ್ತನಾಳಗಳನ್ನು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ನರಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ನೋವು ಸೊಂಟದಾಚೆಗೆ, ಬೆನ್ನು, ಸೊಂಟ ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳಿಗೆ ಹರಡಬಹುದು. ಎಂಡೊಮೆಟ್ರಿಯೋಸಿಸ್ (endometriosis) ಅಥವಾ ಪ್ರಿಮೆ’ನ್’ಸ್’ಟ್ರು’ಲ್’ ಸಿ’ಂಡ್ರೋ’ಮ್’ (PMS) ನಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಏರಿಳಿತದಿಂದಾಗಿ ಈ ನೋವು ತೀವ್ರವಾಗಿರಬಹುದು.

ಋತುಸ್ರಾವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಲು ನೋವು ಏಕೆ ಬರುತ್ತದೆ?
ಋತುಸ್ರಾವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಲು ನೋವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 'ರೆಫರ್ಡ್ ಪೇನ್' (referred pain) ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ನೋವಿನ ಮೂಲ ಗರ್ಭಕೋಶದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ನರಗಳ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ ಕಾಲುಗಳಿಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಬೆನ್ನಿನಿಂದ ಪಾದದವರೆಗೆ ಸಾಗುವ ಸಯಾ’ಟಿ’ಕ್’ ನರ (sciatic nerve) ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ. ಗರ್ಭಕೋಶವು ತನ್ನ ಒಳಪದರವನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ಸಂಕೋಚನಗೊಂಡಾಗ, ಅದು ಹತ್ತಿರದ ನರಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಅಥವಾ ಕಿರಿಕಿರಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ತೊಡೆ ಮತ್ತು ಕ’ಪ’ಾ’ಲು’ಗಳಲ್ಲಿ (calves) ನೋವು, ಭಾರ ಅಥವಾ ಮಂದವಾದ ಬಡಿತದ ಅನುಭವ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಋತುಸ್ರಾವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ’ಸ್’ಟ್ರೋ’ಜೆ’ನ್’ (oestrogen) ಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉ’ಪ’ಶ’ಮ’ (inflammation) ಮತ್ತು ನೀರು ನಿಲ್ಲುವಿಕೆ (fluid retention) ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸ್ನಾಯುಗಳನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೀಲುಗಳನ್ನು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೊಣಕಾಲು ಮತ್ತು ಪಾದದ ಕೀಲುಗಳಲ್ಲಿ.

ಋತುಸ್ರಾವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಲು ನೋವಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರಣಗಳು:

ಪ್ರೊಸ್ಟಾ’ಗ್ಲಾಂಡಿನ್’ಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಸಂಚಾರದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ: ಪ್ರೊಸ್ಟಾ’ಗ್ಲಾಂಡಿನ್’ಗಳು ಗರ್ಭಕೋಶ ಸಂಕೋಚನಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳಂತಹ ಪದಾರ್ಥಗಳು. ಇವುಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟವು ತೀವ್ರವಾದ ಸೆ’ರ’ಗು’ (cramps) ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ರಕ್ತ ಸಂಚಾರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಡಿಮೆಯಾದ ರಕ್ತ ಸಂಚಾರದಿಂದ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ನೋವು ಅಥವಾ ಆಯಾಸ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.

ಋತುಸ್ರಾವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಯಾ’ಟಿ’ಕ್’ ನರದ ಕಿರಿಕಿರಿ: ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಋತುಸ್ರಾವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಕೋಶದ ಊತವು ಸಯಾ’ಟಿ’ಕ್’ ನರದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ಬೆನ್ನಿನಿಂದ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡೂ ಕಾಲುಗಳಿಗೆ ಹರಡುವ ನೋವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಯಾ’ಟಿ’ಕಾ’ (sciatica) ದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಎಂಡೊಮೆಟ್ರಿಯೋಸಿಸ್ ಮತ್ತು ಋತುಸ್ರಾವದ ಕಾಲು ನೋವು : ಎಂಡೊಮೆಟ್ರಿಯೋಸಿಸ್ ಎಂದರೆ ಗರ್ಭಕೋಶದ ಒಳಪದರದಂತಹ ಅಂಗಾಂಶವು ಗರ್ಭಕೋಶದ ಹೊರಗೆ ಬೆಳೆಯುವುದು. ಇದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸೊಂಟದ ನರಗಳ ಹತ್ತಿರ ಬೆಳೆಯಬಹುದು.

ನೀರು ನಿಲ್ಲುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಉ’ಪ’ಶ’ಮ’: ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಏರಿಳಿತದಿಂದಾಗಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಲ್ಲಬಹುದು. ಇದು ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಊತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಋತುಸ್ರಾವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀವು ಅನುಭವಿಸುವ ಭಾರ ಅಥವಾ ಬಡಿತದ ನೋವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.

ಋತುಸ್ರಾವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಲು ನೋವನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ನಿವಾರಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?

ಬಿಸಿ ಅಥವಾ ತಣ್ಣನೆಯ ಶಾಖವನ್ನು ಬಳಸಿ: ಬಿಸಿ ನೀರಿನ ಬ್ಯಾಗ್ (heating pad) ಗರ್ಭಕೋಶ ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳ ಸ್ನಾಯುಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಿ, ಬಿಗಿತವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ರಕ್ತ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ನೋವು ಉ’ಪ’ಶ’ಮ’ ಅಥವಾ ಊತದಿಂದಾಗಿದ್ದರೆ, ತಣ್ಣನೆಯ ಶಾಖ (cold compress) ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು.

ಋತುಸ್ರಾವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡಿ: ನಡೆಯುವುದು ಅಥವಾ ಯೋಗದಂತಹ ಲಘು ವ್ಯಾಯಾಮಗಳು ದೇಹದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನೋವು ನಿವಾರಕಗಳಾದ ಎಂಡೊ’ರ’ಫಿ’ನ್’ಗಳನ್ನು (endorphins) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಕೆಳ ದೇಹದಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.

ನೀರು ಕುಡಿಯಿರಿ ಮತ್ತು ಉ’ಪ’ಶ’ಮ’ ನಿವಾರಕ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ: ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು ಕುಡಿಯಿರಿ. ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಂ ಮತ್ತು ಒ’ಮೆ’ಗಾ-3 ಕೊಬ್ಬಿನಾಮ್ಲಗಳು ಅಧಿಕವಾಗಿರುವ ಆಹಾರಗಳಾದ ಪಾಲಕ, ಅಗಸೆಬೀಜ ಮತ್ತು ಸಾಲ್ಮನ್ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿ. ಈ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಉ’ಪ’ಶ’ಮ’ ಮತ್ತು ಸ್ನಾಯು ಸೆ’ರ’ಗು’ಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಮಸಾಜ್ ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ: ಕಾಲುಗಳಿಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮಸಾಜ್ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ರಕ್ತ ಸಂಚಾರ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಊತ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮಲಗಿರುವಾಗ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಊತ ಇಳಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಓವರ್-ದಿ-ಕೌಂಟರ್ ನೋವು ನಿವಾರಕಗಳು: ಇ’ಬು’ಪ್ರೊ’ಫೆ’ನ್’ (ibuprofen) ನಂತಹ ನಾ’ನ್’-ಸ್ಟೆ’ರಾಯ್’ಡ’ಲ್’ ಆ’ಂಟಿ’-ಇ’ನ್’ಫ್’ಲ’ಮೆ’ಟ’ರಿ’ ಡ್ರ’ಗ್’ಗಳು (NSAIDs) ಪ್ರೊಸ್ಟಾ’ಗ್ಲಾಂಡಿನ್’ಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ನೋವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತವೆ. ಯಾವಾಗಲೂ ಡೋಸೇಜ್ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ.

ಋತುಸ್ರಾವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಲು ನೋವು ಗಂಭೀರವಾಗಿದ್ದಾಗ:

ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಕಾಲು ನೋವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು. ನಿಮ್ಮ ಕಾಲು ನೋವು ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿರಂತರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ಜೊತೆಗೆ ಮರಗಟ್ಟುವಿಕೆ, ಊತ, ಅಥವಾ ನಡೆಯಲು ತೊಂದರೆ ಇದ್ದರೆ, ಸ್ತ್ರೀರೋಗತಜ್ಞರನ್ನು (gynaecologist) ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ. ತೀವ್ರವಾದ ಅಥವಾ ಒಂದು ಬದಿಯ ನೋವು ಡೀ’ಪ್’ ವೆ’ಯಿ’ನ್’ ಥ್ರೊ’ಂಬೋ’ಸಿ’ಸ್’ (DVT) ಅಥವಾ ಸೊಂಟದ ನರಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಎಂಡೊಮೆಟ್ರಿಯೋಸಿಸ್ ನಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಋತುಸ್ರಾವ ಮುಗಿದ ಬಹಳ ಸಮಯದ ನಂತರವೂ ನೋವು ಮುಂದುವರಿದರೆ ಅಥವಾ ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ನೋವು ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ಆ’ಲ್’ಟ್ರಾ’ಸೌ’ಂಡ್’ (ultrasound) ಅಥವಾ ಎಂ’ಆ’ರ್’ಐ’ (MRI) ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿಸಿ ಅಡಗಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಉತ್ತಮ.

ಋತುಸ್ರಾವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಲು ನೋವು ನಿಮ್ಮ ದೇಹದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಎಷ್ಟು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ ಎಂಬುದರ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಅಂಗಗಳು, ನರಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ನಾಯುಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಾನಿಕಾರಕವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ನಿರಂತರ ಅಥವಾ ತೀವ್ರವಾದ ನೋವಿಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಬೇಕು. ಕೆಲವು ಜೀವನಶೈಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವು ನಿಮ್ಮ ಋತುಸ್ರಾವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ನೋವಿನಿಂದ ಕೂಡಿದಂತೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಹಕ್ಕುತ್ಯಾಗ: ಈ ಲೇಖನವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ. ಇದು ವೃತ್ತಿಪರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಲಹೆ, ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಅಥವಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಬದಲಿಯಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಜೀವನಶೈಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಅರ್ಹ ಆರೋಗ್ಯ ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ| ದಿನಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ತೇಗು ಬರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ? ಕಾರಣಗಳು, ಆವರ್ತನ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ಚಿಂತಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.